Настоящее время — 4 спряжения

Важно для учителя: в польском глаголы спрягаются не «по окончанию инфинитива» (как часто учат на курсах), а по 4 типам окончаний в настоящем времени. У одного и того же инфинитива -ać могут быть разные спряжения: czytać → czytam (III), но pisać → piszę (I). Учим по образцам, а не «по правилу инфинитива».

Таблица четырёх спряжений

Образцы каждого спряжения

I спряжение (-ę, -esz)

pisać (писать), iść (идти), brać (брать), pić (пить), móc (мочь)

piszę, piszesz, pisze, piszemy, piszecie, piszą
piję, pijesz, pije, pijemy, pijecie, piją
idę, idziesz, idzie, idziemy, idziecie, idą

II спряжение (-ę, -isz/-ysz)

mówić, robić, prosić, lubić, mieć (особая форма), uczyć się, słyszeć, widzieć

mówię, mówisz, mówi, mówimy, mówicie, mówią
robię, robisz, robi, robimy, robicie, robią
proszę, prosisz, prosi, prosimy, prosicie, proszą
uczę się, uczysz się, uczy się, uczymy się, uczycie się, uczą się

III спряжение (-am, -asz)

czytać, mieszkać, słuchać, kochać, oglądać, pracować (особая основа), grać, pływać, śpiewać

czytam, czytasz, czyta, czytamy, czytacie, czytają
mieszkam, mieszkasz, mieszka, mieszkamy, mieszkacie, mieszkają
pracuję, pracujesz, pracuje, pracujemy, pracujecie, pracują

⚠️ Глаголы на -ować имеют I спряжение в настоящем (pracować → pracuję), хотя инфинитив похож на III.

IV спряжение (-em, -esz)

jeść, wiedzieć, umieć, rozumieć

jem, jesz, je, jemy, jecie, jedzą
wiem, wiesz, wie, wiemy, wiecie, wiedzą
rozumiem, rozumiesz, rozumie, rozumiemy, rozumiecie, rozumieją

Неправильные / частые

Как объяснять ученику

1. Не учить «правило -ać → -am» — это неверно. Pisać даёт piszę (I спр.), а czytać — czytam (III спр.).
2. Учить пары: инфинитив + форма ja + форма ty. Если знаешь две формы — узнаешь все.
3. Признак спряжения — посмотри на форму ja: - -am → III спр. - -em → IV спр. (только 4–5 глаголов: jeść, wiedzieć, umieć, rozumieć) - -ę → I или II спр. — нужна форма ty:
   • ty -esz → I спр.
   • ty -isz/-ysz → II спр.

Типичные ошибки белорусского ученика