🇵🇱 Dima w Polsce
🎙 Голосовой урок по этой теме Преподаватель погоняет вслух и разберёт ошибки. Выбери, чем заняться:
ЭкзаменДиалогПравилоФонетика
📖 Текст ❓ Вопросы ➕ Доп. материалы

День 8: Родительный падеж — мужской род (ед. число)

Цель: Понять, когда нужен родительный падеж; научиться образовывать род. ед. для м. рода. Время: ~45–60 мин (+ домашка 20–30 мин)

🎓 Методичка для учителя: - Родительный (dopełniacz) — самый частый и самый трудный падеж в польском. Не давай весь падеж за один день — даём по 1 группе/день. - Сегодня только мужской род. Жен. и ср. — день 9. Множ. — день 10. - Ключевая идея: в м. роде окончание -a или -u. Для одуш. — почти всегда -a. Для неодуш. — учим списком. - Подача через формулы: Nie ma + чего?, Szukam + кого/чего? — это запомнить как речевые формулы. - Контраст с русским/белорусским: в русском «не вижу собаку», в польском nie widzę psa (не psa). Это самая частая ошибка!

0. Разминка (3 мин)

1. Фонетика (5 мин)

phonetics/daily-drills.md — День 8 (sz/ś).

Сегодня и до 14-го дня тренируем пары sz / ś: - szkoła (школа) — siła (сила) - kasza (каша) — Kasia (имя) - Polska (Польша) — Polski (польского — родит.)

2. Правило (10 мин)

Когда нужен родительный?

Запоминаем как формулы:

Формула Пример
Nie ma + чего? Nie ma mleka. Nie ma chleba.
Szukam + чего/кого? Szukam psa. Szukam telefonu.
Nie lubię + чего/кого? Nie lubię kawy. Nie lubię taty.
Dużo / mało + чего? Dużo cukru. Mało czasu.
z, do, od, u + чего? z Polski, do sklepu, u babci

Окончания — м. род, ед. число

Одушевлённые (люди, животные) → -a

Им. падеж Род. падеж Пример
pies psa Szukam psa.
kot kota Mam kota → Nie mam kota.
brat brata Nie ma brata w domu.
chłopiec chłopca Szukam chłopca.
student studenta Nie ma studenta na lekcji.
nauczyciel nauczyciela Szukam nauczyciela.
Piotr Piotra Nie widzę Piotra.
tata, kolega taty, kolegi Nie ma taty. Słucham kolegi. (на -a → как ж. род!)

💡 Имена и слова на -a (как tata, kolega, mężczyzna) хоть и мужского рода, но склоняются как женские: taty, kolegi, mężczyzny.

Неодушевлённые → -a или -u

Группа -a (продукты, конкретные мелкие предметы):

Им. Род. Пример
chleb chleba Nie ma chleba.
ser sera Nie ma sera.
owoc owoca Nie ma owoca.
samochód samochodu (искл.!) Nie ma samochodu.

Группа -u (места, абстракции, время):

Им. Род. Пример
sklep sklepu Wracam ze sklepu.
dom domu Z domu do szkoły.
czas czasu Nie mam czasu.
ogród ogrodu W ogrodzie nie ma ogrodu… (oops! ogrodu — род.)
pokój pokoju Nie ma pokoju gościnnego.

⚠️ Только запоминание! Нет надёжного правила «-a или -u». Учи со словарём: каждое новое слово запоминай вместе с род. формой.

2b. Słownictwo dnia (~5 мин)

Им. Род. Перевод
chleb chleba хлеб
ser sera сыр
sok soku сок
pies psa пёс
kot kota кот
brat brata брат
tata taty папа
dom domu дом
sklep sklepu магазин
czas czasu время
nauczyciel nauczyciela учитель
chłopiec chłopca парень, мальчик

Задание: скажи 4 предложения с nie ma + 4 разных слова из таблицы.

3. Упражнения (25–30 мин)

Упражнение A — Nie ma…

Поставь слово в скобках в родительный падеж:

  1. W sklepie nie ma (chleb) ___.
  2. W domu nie ma (tata) ___.
  3. Nie ma (pies) ___ w ogrodzie.
  4. Nie ma (czas) ___ na obiad.
  5. Nie ma (ser) ___ w lodówce.
  6. Nie ma (nauczyciel) ___ na lekcji.
  7. Nie ma (chłopiec) ___ na boisku.
  8. Nie ma (sok) ___ pomarańczowego.

Упражнение B — Szukam…

  1. Szukam (pies) ___ — uciekł!
  2. Szukam (tata) ___ — gdzie jest?
  3. Szukam (telefon) ___ — był na stole.
  4. Szukam (brat) ___ — nie ma go w domu.
  5. Szukam (chłopiec) ___ z naszej klasy.
  6. Szukam (kot) ___ Maksa.

Упражнение C — Устно

  1. Czego nie ma w twoim pokoju?
  2. Kogo szukasz na lekcji?
  3. Czego nie ma w sklepie najczęściej?
  4. Czego nie lubisz?
  5. Kogo nie ma dziś w klasie?

Упражнение D — Dużo / mało + …

  1. W sklepie jest dużo (chleb) ___ i (ser) ___.
  2. W mieście jest mało (park) ___.
  3. Mam dużo (czas) ___ w weekend.
  4. Mało (cukier) ___ w kawie.
  5. Dużo (sok) ___ w lodówce.
  6. Mało (nauczyciel) ___ w szkole.

Упражнение E — Текст с пропусками

Idę do (1. sklep) ___. Mama mówi, że nie ma (2. chleb) ___ i (3. ser) ___ w domu.
W sklepie pytam: „Czy jest (4. tata) ___ Kowalski?" — to nasz sąsiad, on tu pracuje.
Sprzedawca mówi: „Niestety nie ma (5. taty) ___ Kowalskiego dziś. A czego szukasz?"
— „Szukam (6. chleb) ___ i (7. sok) ___ jabłkowego."
W sklepie jest dużo (8. owoc) ___, ale mało (9. ser) ___.
Idę do innego (10. sklep) ___.

Упражнение F — Найди и исправь ошибку

  1. Nie ma chleb w sklepie.
  2. Szukam pies.
  3. Nie lubię tata.
  4. Mało czas.
  5. Idę do sklep. (после do — родительный)
  6. Wracam z dom. (после z — родительный)
  7. Nie ma student na lekcji.
  8. Szukam mojego brata. (правильно или нет?)

Ключи

A: 1. chleba 2. taty 3. psa 4. czasu 5. sera 6. nauczyciela 7. chłopca 8. soku

B: 1. psa 2. taty 3. telefonu 4. brata 5. chłopca 6. kota

D: 1. chleba, sera 2. parków (мн.!) 3. czasu 4. cukru 5. soku 6. nauczycieli (мн.)

E: 1. sklepu | 2. chleba | 3. sera 4. tata (Kowalski — в им.! Здесь czy jest pan Kowalski — обычный вопрос) — но в задании tata Kowalski → pan Kowalski или используем подлежащим: Czy jest tata Kowalski? — здесь tata в имен. 5. taty (после nie ma — род.) 6. chleba | 7. soku 8. owoców (мн.!) | 9. sera 10. sklepu

F: 1. Nie ma chleb → Nie ma chleba 2. Szukam pies → Szukam psa 3. Nie lubię tata → Nie lubię taty 4. Mało czas → Mało czasu 5. do sklep → do sklepu 6. z dom → z domu 7. Nie ma student → Nie ma studenta 8. Szukam mojego brata — правильно! (одуш. м. → -a)

4. Чтение (15 мин)

Текст: reading/texts/day-08.md — W sklepie

Вопросы: reading/questions/day-08.md

Задание

  1. Прочитай вслух 2 раза, медленно.
  2. Подчеркни все формы родительного падежа в тексте.
  3. Ответь на 8 вопросов.

Доп. к тексту

  1. Перепиши 3 предложения с nie ma из текста.
  2. V/F: - Mama szuka mleka i chleba. - W sklepie jest sok pomarańczowy. - Kupują tylko chleb.
  3. Перепиши «свой» поход в магазин — 6 предложений с nie ma / szukam / kupuję.

Ключ V/F: V, F (nie ma), F (chleb + jabłka + wodę)

5. Разговор (12–15 мин)

Часть 1 — «W sklepie» (5 мин)

Учитель — продавец, ученик — покупатель. - Dzień dobry. Co mogę dla pana/pani zrobić? - Szukam chleba i sera. - Niestety nie ma sera. Jest tylko jogurt. - Dobrze, poproszę chleb i jogurt.

Часть 2 — «Czego nie ma w domu» (5 мин)

Перечисли 8 предметов, которых нет у тебя дома: Nie ma…

Часть 3 — Ролевая «Telefon do mamy» (5 мин)

Ты в магазине, мама звонит и спрашивает, что есть. Ответь, чего нет (5 предметов): Nie ma mleka, sera, owoców…

6. Письмо (5–8 мин)

«Lista zakupów» — 10 продуктов, которые надо купить + 5 предложений с Nie ma… / Szukam…

Пример: Idę do sklepu. Szukam mleka, chleba, jabłek… Niestety w domu nie ma cukru.

Домашка

  1. Выучи 12 слов с род. падежом из таблицы.
  2. Напиши 15 предложений с nie ma (8) и szukam (7).
  3. Hurra Po Polsku 1, Lekcja 5 — упражнения на dopełniacz.
  4. iCloud Zasady/dopelniacz_zasady.pages — прочитай 1 страницу.
  5. Подготовься к завтрашнему: жен. + ср. род в родительном.

📎 Доп. упражнения: exercises/extra/day-08.md 📎 Карточка правила: grammar/rules/genitive.md

📖 Текст для чтения

W sklepie

Idę do sklepu z mamą. Szukamy mleka, chleba i jabłek. W sklepie nie ma mleka — jest tylko jogurt. Kupujemy chleb i dużo jabłek.

Na półce jest dużo soków. Nie ma soku pomarańczowego. Jest sok jabłkowy. Kupujemy też wody mineralnej.

— Czego nie ma w sklepie? — Nie ma mleka i soku pomarańczowego. — Co kupujecie? — Chleb, jabłka i wodę.

❓ Вопросы к тексту

Вопросы: W sklepie

  1. Czego nie ma w sklepie?

    Ответ Nie ma mleka i soku pomarańczowego.

  2. Co kupują?

    Ответ Chleb, jabłka i wodę mineralną.

  3. Kto idzie do sklepu?

    Ответ Dima z mamą.

  4. Czy jest sok pomarańczowy?

    Ответ Nie, jest tylko sok jabłkowy.

  5. Ile produktów szukają na początku?

    Ответ Trzy: mleko, chleb i jabłka.

  6. Przetłumacz jedno zdanie z tekstu na rosyjski.

    Ответ —

  7. Znajdź w tekście 3 słowa z dzisiejszego słownictwa.

    Ответ —

  8. Napisz jedno własne zdanie w tym samym stylu co tekst.

    Ответ —

➕ Дополнительные материалы

Dodatkowe materiały — Dzień 8 (Род. падеж — м.р. ед.)

Słownictwo (расширение)

Польский Перевод
dopełniacz род. падеж
nie ma нет (отрицание есть)
szukać + род. искать
potrzebować + род. нуждаться
brak + род. нехватка
dużo / mało + род. много / мало
sklep магазин
chleb хлеб
ser сыр
czas время
pies собака
nauczyciel учитель

Дополнительные упражнения

Упражнение G — Окончания род. падежа (м.р., ед.)

Правило: одушевлённые м.р. → -a. Неодушевлённые м.р. → -u (чаще) или -a (исключения).

Сущ. Род Род. падеж Пример
pies одуш. ___ Nie ma ___
tata одуш. ___ Szukam ___
chłopiec одуш. ___ Widzę dom ___
nauczyciel одуш. ___ Boję się ___
chleb неодуш. ___ Brak ___
ser неодуш. ___ Nie ma ___
czas неодуш. ___ Mało ___
sok неодуш. ___ Szklanka ___
dom неодуш. ___ Obok ___
stół неодуш. ___ Pod ___ (Tw.) — внимание!

Упражнение H — Большой текст «W sklepie»

Idę do (1. sklep) ___. W sklepie nie ma (2. chleb) ___ ani (3. ser) ___.
Szukam (4. mleko) ___. (W tym sklepie nie ma!)
Mama prosiła o (4a. mleko) ___ i (5. sok) ___.
Mam mało (6. czas) ___, więc idę do drugiego sklepu.
Tam jest dużo (7. chleb) ___ i (8. sok) ___ pomarańczowego.
Kupuję także herbatę dla (9. tata) ___ i prezent dla (10. nauczyciel) ___.

Упражнение I — Найди и исправь ошибки

  1. Nie ma mleko w domu.
  2. Szukam pies w parku.
  3. Brak chleb.
  4. Mało czas dziś.
  5. Boję się nauczyciel.
  6. Idę do dom.
  7. Prezent dla tata.
  8. Szklanka sok.

Ключи

G: - pies → psa (Nie ma psa) - tata → taty (Szukam taty) — одуш. м.р. на -a склон. как ж.р.! - chłopiec → chłopca (Widzę dom chłopca) - nauczyciel → nauczyciela - chleb → chleba - ser → sera - czas → czasu - sok → soku (Szklanka soku) - dom → domu (Obok domu) - stół → stołu (но в Tw. — pod stołem) — здесь род.

H: 1. sklepu 2. chleba 3. sera 4. mleka (дважды — но второе уже в Acc. prosiła o mleko — оставим как пример) 4a. mleko (винительный после prosić o) 5. soku 6. czasu 7. chleba 8. soku 9. taty 10. nauczyciela

I: 1. Nie ma mleka w domu. 2. Szukam psa w parku. 3. Brak chleba. 4. Mało czasu dziś. 5. Boję się nauczyciela. 6. Idę do domu. 7. Prezent dla taty. 8. Szklanka soku.

Доп. разговор

  • Что бывает в твоём холодильнике? Чего нет?
  • Список покупок (8 пунктов).
  • Что ищешь чаще всего?

Доп. домашка

  • 15 предложений «Nie ma... / Szukam...».
  • Hurra Po Polsku 1, Lekcja 5.
  • Запиши диалог «В магазине» (10 реплик).
← День 7День 9 →