Lekcja 6. Represje cara po upadku

Przedmiot: Historia, Wczoraj i dziś, klasa 7
Dział II: temat Polacy po powstaniu listopadowym, s. 48
Kartkówka: 19.10 — tylko to, co car zrobił Królestwu
Wcześniej: przyczyny · bitwy

🎓 Jak czytać z tatą. Osiem punktów listy — po polsku, po kolei. Potem tata mówi «sejm» albo «wojsko», Dima mówi, co car z tym zrobił. Klucze — tylko tata.

RU: Восемь пунктов по-польски. Папа называет слово, Дима говорит, что царь с этим сделал.

Książka: s. 48.

Po kapitulacji decyduje car Mikołaj I. Królestwo traci autonomię z 1815 roku.

Lista na kartkówkę

1. 1832 — Statut organiczny zamiast konstytucji. Konstytucję unieważniono.
2. Sejm zlikwidowany. Rząd okrojony. Car rządzi przez namiestnika Iwana Paskiewicza.
3. Polskie wojsko rozwiązane. W Królestwie stoi armia rosyjska.
4. Wysoka kontrybucja i koszt budowy Cytadeli warszawskiej (twierdza, żeby trzymać miasto; więzienie dla uczestników).
5. 1833 — stan wojenny w Królestwie.
6. Województwa znikają. Zamiast nich gubernie, jak w Rosji. Zaczyna się rusyfikacja: rosyjska kultura, obyczaj, język. W szkołach polski jeszcze jest, ale jego naukę ograniczono.
7. Zamknięto uniwersytety w Warszawie i Wilnie. Rozwiązano Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
8. Uczestnicy: zesłanie (m.in. Syberia) albo katorga. Szlachcie odbierano majątki i prawa i na lata wcielano jako szeregowych do armii carskiej.

Statut organiczny
Akt z 1832 roku. Car zastąpił nim konstytucję Królestwa Polskiego.
RU: Органический статут, 1832. Вместо конституции Царства Польского.

Kontrybucja
Danina, którą zwycięzca nakłada na pokonany kraj.
RU: Контрибуция. Плата, которую победитель берёт с побеждённых.

Rusyfikacja
Narzucanie rosyjskiej kultury, obyczaju i języka.
RU: Русификация. Навязывание русского языка и обычаев.

Katorga
Przymusowa ciężka praca, w książce: kopalnie albo wyrąb tajgi.
RU: Каторга. Каторжные работы, шахты или рубка леса.

Zesłanie
Kara: wywózka w głąb Rosji, często na Syberię.
RU: Ссылка. Высылка вглубь России, часто в Сибирь.

Na liście nauczycielki jest Królestwo, nie zabór pruski. Prusacy też karali Wielkopolan (więzienie, konfiskata, mniej autonomii). To inna kartka. Tu mów o Mikołaju I i Paskiewiczu.

Obok w książce jest Wielka Emigracja: ok. 10 tys. ludzi wyjechało, głównie do Francji, bo w kraju były represje. Na tej kartkówce pytanie brzmi «represje cara», nie «obóz Czartoryskiego». Emigrację wspomnij jednym zdaniem, jeśli zostanie czas.

Słowa

Ćwiczenia

A. Co car wsadził na miejsce konstytucji i w którym roku?

B. Co się stało z sejmem i z polskim wojskiem?

C. Jak nazywa się namiestnik, przez którego car rządził Królestwem?

D. Dwie kary dla uczestników — z listy książki, nie z filmu.

E. Po co Rosjanie kazali płacić za Cytadelę warszawską? Jedno zdanie.