Lekcja 1. Czym jest Internet
Przedmiot: Informatyka, WSiP, klasa 7
Temat 1.3: Jak działa sieć — s. 20–21
Test: 07.10
Dalej: lekcja 2
🎓 Jak czytać z tatą. Najpierw definicja — na głos, po polsku. Pod nią jedno zdanie po rosyjsku. Potem tabela dat i tabela protokołów. Klucze — tylko tata.
RU: Польский — то, что Дима говорит на тесте. Русский — одна строка под словом. Текст ниже наш, не копия. Рисунок — скрин страниц из книги.
Strony z podręcznika
s. 20–21. Kliknij obrazek, żeby otworzyć go na cały ekran.
Z ramki Dowiesz się na teście wrócą trzy pytania:
- Jakiego języka używają komputery w sieci?
- Jaką rolę odgrywają serwery?
- Czym jest serwer DNS? — to lekcja 3. Dziś tylko zapamiętaj, że taki serwer jest.
1. Definicje (na pamięć)
Internet
To system urządzeń, które wymieniają dane.
RU: Интернет — не «вайфай». Это все устройства, которые обмениваются данными.Sieć lokalna (LAN)
To sieć w jednym miejscu, na przykład w domu albo w szkole. Tworzy ją ruter.
RU: Локальная сеть. Квартира или школа. Её раздаёт роутер.Ruter
To urządzenie, które daje dostęp do sieci poszczególnym komputerom i tworzy sieć lokalną.
RU: Роутер. В книге слово ruter. По-английски router — то же устройство.Serwer
To komputer, który udostępnia usługę: stronę WWW, pocztę albo tłumaczenie nazw.
RU: Сервер. Отдаёт услугу. На рисунке три сервера: WWW, pocztowy, DNS.Komputer kliencki
To komputer, który korzysta z usługi. Twój komputer z przeglądarką jest klientem.
RU: Клиент. Просит. Телефон и планшет на рисунке — тоже клиенты.Protokół
To ustalone zasady rozmowy komputerów w sieci.
RU: Протокол. Правила, на каком языке они говорят.TCP/IP
To protokół, dzięki któremu komputery w ogóle mogą się porozumieć. W nim są protokoły usług: HTTP, HTTPS, FTP, SMTP.
RU: Общий язык сети. Внутри него правила для страниц, файлов и почты. На вопрос «jakiego języka używają komputery» odpowiedź: TCP/IP.
2. Co jest w sieci (jak na rysunku, s. 21)
| Element | Rola |
|---|---|
| smartfon, tablet, komputer | klienci — proszą o stronę albo pocztę |
| ruter | spina urządzenia w domu w sieć LAN i puszcza dane dalej |
| antena telefonii komórkowej | łącze bez kabla, przez sieć komórkową |
| serwer WWW | trzyma strony |
| serwer pocztowy | obsługuje e-mail |
| serwer DNS | tłumaczy nazwę strony na numer — lekcja 3 |
Żeby otworzyć stronę, komputer musi połączyć się z serwerem, na którym ta strona jest zapisana, i poprosić o udostępnienie.
3. Jak to się zaczęło (daty na pamięć)
Pomysł z USA, około 1960: sieć, która działa dalej, nawet gdy część zostanie zniszczona. Jej kawałki miały działać niezależnie.
| Rok | Co |
|---|---|
| 1969 | pierwsza taka sieć: ARPANET |
| 1980 | część wojskową oddzielono od akademickiej |
| 1982 | część cywilną zaczęto nazywać internetem |
| 1990 | pierwsza strona internetowa |
| 1992 | pierwsza graficzna przeglądarka WWW |
ARPANET
Advanced Research Projects Agency Network — sieć Agencji Zaawansowanych Projektów Badawczych. Przesyłała pliki, dane i pocztę.
RU: Первая сеть, 1969. На тесте могут спросить rozwinięcie skrótu.
4. Cztery protokoły wewnątrz TCP/IP
| Protokół | Do czego | Jedno zdanie na test |
|---|---|---|
| HTTP | strony WWW | Treść idzie jawnie. Obcy może ją przechwycić. |
| HTTPS | strony WWW | To HTTP zaszyfrowane. Treść odczyta dopiero uprawniony klient. |
| FTP | pliki | Protokół przesyłania plików. |
| SMTP | poczta | Protokół poczty, wymiana e-maili. |
W przeglądarce przy wsip.pl widać często https://. To znaczy: strona idzie szyfrem, nie gołym tekstem.
Zadania
- Jakiego języka (protokołu) używają komputery w sieci? Podaj skrót.
- Co to jest Internet? Jedno zdanie z definicji.
- Czym ruter różni się od serwera WWW? Dwa krótkie zdania.
- Rozwiń skrót ARPANET i podaj rok powstania tej sieci.
- W którym roku cywilną część sieci nazwano internetem? W którym powstała pierwsza strona?
- Połącz: HTTP, HTTPS, FTP, SMTP — ze słowami: pliki, poczta, strona jawna, strona zaszyfrowana.
- Twój telefon ogląda stronę. Jest klientem czy serwerem?
Słówka do wydruku
| Polski | Русский |
|---|---|
| Internet | интернет, система обмена данными |
| sieć lokalna (LAN) | локальная сеть |
| ruter | роутер |
| serwer | сервер |
| serwer WWW | сервер страниц |
| serwer pocztowy | почтовый сервер |
| serwer DNS | сервер имён (урок 3) |
| komputer kliencki / klient | клиент |
| protokół | протокол, правила связи |
| TCP/IP | общий язык компьютеров в сети |
| HTTP | протокол страниц, текст открыт |
| HTTPS | HTTP с шифрованием |
| FTP | протокол передачи файлов |
| SMTP | протокол почты |
| ARPANET | первая сеть, 1969 |
| przeglądarka WWW | браузер |
| łącze radiowe | радиосвязь |
| telefonia komórkowa | сотовая связь |
Zwroty
| Zwrot | Русский |
|---|---|
| Komputery w sieci używają protokołu TCP/IP. | Компьютеры в сети говорят на TCP/IP. |
| Ruter tworzy sieć lokalną. | Роутер создаёт локальную сеть. |
| Serwer udostępnia usługę. | Сервер отдаёт услугу. |
| Klient korzysta z usługi. | Клиент пользуется услугой. |
| HTTPS to zaszyfrowany HTTP. | HTTPS — это зашифрованный HTTP. |
| FTP służy do przesyłania plików. | FTP — для передачи файлов. |
| SMTP obsługuje pocztę. | SMTP обслуживает почту. |
Ключи
Только для взрослого. Дима сюда не заходит.