Lekcja 2. Z liczby 13 na zapis 1101

Przedmiot: Informatyka, WSiP, klasa 7
Po: lekcji 1
Dalej: próbna kartkówka

🎓 Jak czytać z tatą. Definicja na głos. Potem tabela dla liczby 13. Potem sprawdzenie sumą z lekcji 1. Klucze — tylko tata.

RU: Сегодня наоборот: из 13 сделать 1101₂. Та же строка весов. Русский — под определением и в словнике.


Po co to teraz

Wczoraj z 1101₂ wyszło 13. Dziś nauczyciel daje 13 i każe napisać zapis dwójkowy.


1. Definicja (na pamięć)

Zamiana
To zapisanie tej samej liczby w innym systemie.
RU: Перевод. Число то же. Меняется только запись.

Reszta
To, co zostaje przy dzieleniu przez 2. Zawsze 0 albo 1.
RU: Остаток от деления на 2. Только 0 или 1. Нужен, если учительница пишет столбик «dziel przez 2».

Na tej lekcji główna droga to wagi, nie dzielenie. Dzielenie jest na dole, jednym przykładem.


2. Wagi jeszcze raz

Dla liczb do 15 wystarczy:

8, 4, 2, 1

Liczba większa niż 15 — dopisujesz z lewej 16, potem 32, potem 64. Prawy koniec zawsze 1.


3. Przykład. 1310 → ?

Pytasz o każdą wagę: czy mieści się w tym, co zostało?

Waga Mieści się? Cyfra Zostaje
8 8 < 13, tak 1 13 − 8 = 5
4 4 < 5, tak 1 5 − 4 = 1
2 2 > 1, nie 0 nadal 1
1 1 = 1, tak 1 0

Cyfry z góry na dół: 1 1 0 1

1310 = 11012

Sprawdzenie z lekcji 1: 8 + 4 + 1 = 13. Zgadza się.

RU: Берёшь вес, если он не больше остатка. Под ним пишешь 1. Не влез — пишешь 0 и остаток не трогаешь.


Drugi przykład. 610 → ?

Ósemka jest większa niż 6, więc jej nie piszesz.

Waga Mieści się? Cyfra Zostaje
4 tak 1 6 − 4 = 2
2 tak 1 2 − 2 = 0
1 nie 0 0

610 = 1102

Sprawdzenie: 4 + 2 = 6.

Zero z lewej nie piszesz. 0110₂ i 110₂ to ta sama liczba. Na kartkówce: 1102.


4. Gdy nauczycielka każe dzielić przez 2

To ten sam wynik, inny zapis. Rób to tylko, gdy na tablicy jest dziel przez 2 albo reszta.

Znowu 13. Dzielisz przez 2. Resztę piszesz. Czytasz reszty od dołu do góry.

Dzielę Wynik Reszta
13 ÷ 2 6 1 ← prawa cyfra
6 ÷ 2 3 0
3 ÷ 2 1 1
1 ÷ 2 0 1 ← lewa cyfra

Od dołu: 1, 1, 0, 1. Znowu 11012.

Stop, gdy wynik to 0. Ostatnia reszta 1 też wchodzi do zapisu.

RU: Остатки читаешь снизу вверх. Первый остаток — правая цифра. Если столбик путает — считай весами. На карточке нужен ответ 1101₂ и проверка сложением.


Zadania

Pokaż, które wagi wziąłeś. Na końcu suma, jak w lekcji 1.

  1. 610
  2. 910
  3. 1110
  4. 1910 (wagi: 16, 8, 4, 2, 1)
  5. 710 — zapisz z indeksami, jak w szkole.
  6. Co jest większe: 11112 czy 100002? Najpierw obie wartości dziesiętne.

Słówka do wydruku

Polski Русский
zamiana перевод из одной системы в другую
zapisz w systemie dwójkowym запиши в двоичной
zapisz w systemie dziesiętnym запиши в десятичной
waga вес (1, 2, 4, 8…)
mieści się помещается (не больше остатка)
zostaje остаётся
reszta остаток от деления
dzielić przez dwa делить на два
czytać od dołu читать снизу вверх
sprawdzić sumą проверить сложением
zero z lewej ноль слева (не пишем)
bez kalkulatora без калькулятора

Zwroty

Zwrot Русский
Biorę największą wagę, która się mieści. Беру наибольший вес, который помещается.
Gdzie waga się nie mieści, piszę 0. Где вес не помещается, пишу 0.
Sprawdzam sumą wag. Проверяю сложением весов.
1310 = 11012 13₁₀ = 1101₂
Reszty czytam od dołu do góry. Остатки читаю снизу вверх.
Zero z lewej nie zmienia liczby. Ноль слева число не меняет.

Ключи

Только для взрослого. Дима сюда не заходит.