Lekcja 2. Odczyt i porównania
Przedmiot: Geografia, Planeta Nowa, klasa 7
Po: lekcji 1
Dalej: próbna kartkówka
🎓 Jak czytać z tatą. Najpierw jeden punkt z siatki — na głos: szerokość, potem długość, potem dwie półkule. Potem porównanie «kto bardziej na południe». Potem zadania. Klucze — tylko tata.
RU: Как читать с папой. Сначала одна точка с сетки — вслух: широта, потом долгота, потом два полушария. Потом сравнение «кто южнее». Потом задания. Ключи — только папа.
Po co to teraz
Lekcja 1 to definicje. Kartkówka to punkt na siatce i zdanie: który leży bardziej na wschód.
Siatka poniżej jest nasza, do ćwiczeń. W książce linie są na mapie świata. Zasada ta sama.
RU: Урок 1 — это определения. Kartkówka — это точка на сетке и фраза: какой лежит восточнее.
RU: Сетка ниже — наша, для упражнений. В книге линии на карте мира. Правило то же.
1. Jak czytać punkt
Krok 1. Patrzysz na poziomą linię punktu. To szerokość. Nad równikiem dopisujesz N, pod równikiem S.
Krok 2. Patrzysz na pionową linię. To długość. Na prawo od Greenwich (w stronę Europy i Mińska) jest E, na lewo (w stronę Ameryki) jest W.
Krok 3. Piszesz szerokość, przecinek, długość.
RU: Шаг 1. Смотришь на горизонтальную линию точки. Это широта. Над экватором дописываешь N, под экватором — S. Шаг 2. Смотришь на вертикальную линию. Это долгота. Справа от Гринвича (в сторону Европы и Минска) — E, слева (в сторону Америки) — W. Шаг 3. Пишешь широту, запятую, долготу.
Siatka do tej lekcji
Punkty leżą na skrzyżowaniach linii. Nie zgadujesz «pomiędzy».
RU: Точки лежат на пересечениях линий. Не угадываешь «между».
| 20°W | 10°W | 0° | 10°E | 20°E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 50°N | A | B | C | D | E |
| 40°N | F | G | H | I | J |
| równik 0° | K | L | M | N | O |
| 10°S | P | Q | R | S | T |
Przykład: punkt E.
Poziom: 50°N. Pion: 20°E.
Zapis: 50°N, 20°E. Półkule: północna i wschodnia.
RU: Пример: точка E. Горизонталь: 50°N. Вертикаль: 20°E. Запись: 50°N, 20°E. Полушария: северное и восточное.
Przykład: punkt T.
Poziom: 10°S. Pion: 20°E.
Zapis: 10°S, 20°E. Półkule: południowa i wschodnia.
RU: Пример: точка T. Горизонталь: 10°S. Вертикаль: 20°E. Запись: 10°S, 20°E. Полушария: южное и восточное.
Przykład: punkt C.
50°N, 0°. Półkula północna. Długość zero — punkt leży na południku zerowym, nie «trochę na wschodzie».
RU: Пример: точка C. 50°N, 0°. Северное полушарие. Долгота ноль — точка лежит на нулевом меридиане, не «немного на востоке».
Przykład: punkt M.
0°, 0°. Przecięcie równika i Greenwich. Granica półkul, nie «północny wschód».
RU: Пример: точка M. 0°, 0°. Пересечение экватора и Гринвича. Граница полушарий, не «северо-восток».
2. Kto bardziej na północ, kto bardziej na wschód
Najpierw litera. Potem liczba.
RU: Сначала буква. Потом число.
Północ – południe (szerokość)
- Każde N jest bardziej na północ niż każde S.
- Dwa razy N: większa liczba = bardziej na północ. 50°N jest na północ od 40°N.
- Dwa razy S: większa liczba = bardziej na południe. 10°S jest na południe od równika. 30°S jest jeszcze bardziej na południe niż 10°S.
RU: 1. Каждое N севернее, чем каждое S. 2. Два раза N: большее число = севернее. 50°N севернее, чем 40°N. 3. Два раза S: большее число = южнее. 10°S южнее экватора. 30°S ещё южнее, чем 10°S.
Wschód – zachód (długość)
Na tej kartkówce punkty są daleko od linii 180°. Reguła prosta:
- Każde E jest bardziej na wschód niż każde W.
- Dwa razy E: większa liczba = bardziej na wschód. 20°E jest na wschód od 10°E.
- Dwa razy W: większa liczba = bardziej na zachód. 20°W jest na zachód od 10°W.
RU: 1. Каждое E восточнее, чем каждое W. 2. Два раза E: большее число = восточнее. 20°E восточнее, чем 10°E. 3. Два раза W: большее число = западнее. 20°W западнее, чем 10°W.
3. Miasta (żeby nie uczyć się siatki w próżni)
| Miasto — город | Zapis — запись | Półkule — полушария |
|---|---|---|
| Warszawa — Варшава | 52°N, 21°E | północna, wschodnia — северное, восточное |
| Mińsk — Минск | 54°N, 28°E | północna, wschodnia — северное, восточное |
| Londyn — Лондон | 51°N, 0° | północna, na południku zerowym — северное, на нулевом меридиане |
| Nowy Jork — Нью-Йорк | 41°N, 74°W | północna, zachodnia — северное, западное |
| Sydney — Сидней | 34°S, 151°E | południowa, wschodnia — южное, восточное |
Mińsk jest bardziej na północ i bardziej na wschód niż Warszawa.
Nowy Jork jest bardziej na południe niż Warszawa (41 < 52, oba N) i na zachód (W, nie E).
Sydney jest na południe od wszystkich z tej tabeli, bo ma S.
RU: Минск севернее и восточнее, чем Варшава. Нью-Йорк южнее, чем Варшава (41 < 52, оба N), и на западе (W, не E). Сидней южнее всех из этой таблицы, потому что у него S.
4. Błędy, które psują kartkówkę
| Błąd — ошибка | Jak jest dobrze — как правильно |
|---|---|
| Najpierw długość: 21°E, 52°N — сначала долгота | Najpierw szerokość: 52°N, 21°E — сначала широта |
| Litera z rosyjskiego: 52°С — буква из русского | 52°N |
| «Większe S = bardziej na północ» — «большее S = севернее» | Większe S = bardziej na południe — большее S = южнее |
| Greenwich to równik — Гринвич — это экватор | Greenwich = długość 0°. Równik = szerokość 0°. Гринвич = долгота 0°. Экватор = широта 0° |
| 100°N | Szerokość maksymalnie 90° — широта максимум 90° |
Ćwiczenia
Odpowiedzi pisz jak na kartkówce: 52°N, 21°E. Przy porównaniu podaj nazwę punktu i jedno zdanie dlaczego.
A. Odczyt z siatki
- Współrzędne punktu A.
- Współrzędne punktu J.
- Współrzędne punktu P.
- Współrzędne punktu H.
- Który punkt leży na przecięciu równika i południka 10°E?
B. Półkule
- Punkt B — dwie półkule (albo granica, jeśli jest zero).
- Punkt Q — dwie półkule.
- Punkt O — co jest zerem: szerokość czy długość?
C. Porównania
- Kto bardziej na północ: E czy T?
- Kto bardziej na południe: J czy T?
- Kto bardziej na wschód: A czy E?
- Kto bardziej na zachód: F czy G?
- Kto bardziej na północ: Warszawa (52°N) czy Nowy Jork (41°N)?
- Kto bardziej na wschód: Mińsk (28°E) czy Sydney (151°E)?
D. Popraw błąd
- Uczeń napisał: Warszawa — 21°E, 52°N. Co przestawić?
- Uczeń napisał: biegun północny — 180°N. Jaka liczba jest dobra?
Ключи
Только для взрослого. Дима сюда не заходит.